Kancelaria Radcy Prawnego- Arkadiusz Grzechowiak

Rozwód powoduje zakończenie małżeństwa, zatem wyrok rozwodowy powoduje nieodwracalne skutki w sferze prawa rodzinnego i majątkowego dotychczasowych małżonków.Przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przewidują jednak możliwość skorzystania przez małżonków z instytucji separacji, która małżeństwa definitywnie nie kończy.

Jakie są zatem różnice pomiędzy rozwodem a separacją?

Rozwód

Aby uzyskać wyrok rozwodowy konieczne jest zaistnienie tzw. pozytywnej przesłanki rozwodowej. Przesłanka pozytywna zostaje spełniona gdy rozkład pożycia małżonków jest trwały i zupełny.Rozkład  pożycia małżeńskiego ma charakter zupełny, jeżeli ustały więzi fizyczne, duchowe i gospodarcze małżonków. Zachowanie co najmniej jednej z więzi, np. gospodarczej, sprawia, że nie można mówić o pozytywnej przesłance orzeczenia rozwodu.Podobnie istnienie więzi cielesnej, mimo braku więzi duchowej i gospodarczej, świadczy o tym, że rozkład pożycia nie ma charakteru zupełnego. Do zupełnego rozkładu potrzebne jest zatem ustanie trzech więzi, tj. oprócz duchowej także więzi fizycznej i gospodarczej.

Co zatem oznacza, że rozkład pożycia małżeńskiego jest trwały?

Bez wpływu na stwierdzenie przesłanki pozytywnej orzeczenia rozwodu- trwałości rozkładu pożycia – pozostaje okres od zawarcia małżeństwa do czasu, kiedy rozpoczął się rozkład pożycia małżonków. Upływu czasu oczywiście ma pewne znaczenie przy ocenie trwałości rozkładu pożycia małżeńskiego, ale nie jest jedynym i decydującym czynnikiem. Trwały może być bowiem także rozkład pożycia małżeńskiego, który nastąpił w niedługim czasie po zawarciu małżeństwa. Przepisy prawne nie określają, jak długo taki okres powinien trwać. Sąd Najwyższy w wytycznych z dnia 28 maja 1955 r. dokonał wykładni określenia „trwały” stwierdzając, iż rozkład jest „trwały”, jeżeli wystarczy oparta na doświadczeniu życiowym ocena, że powrót małżonków do wspólnego pożycia nigdy nie nastąpi. Można wyobrazić sobie powstanie okoliczności o takiej wadze i znaczeniu dla pożycia małżonków i tak dalece naruszających harmonijność tego pożycia, że zgodnie z doświadczeniem życiowym trudno spodziewać się powrotu małżonków do pożycia, mimo że rozłam w małżeństwie nastąpił w ciągu – obiektywnie rzecz biorąc – krótkiego czasu od konkretnego zdarzenia”. (orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 1953 r., C 1631/52)

Przyczyna rozkładu pożycia musi jednak zaistnieć po zawarciu małżeństwa.

Na skutek orzeczenia rozwodu:

-definitywnie kończy się małżeństwo;

-istnieje możliwość powrotu przez byłych małżonków do wcześniejszego nazwiska;

-powstają uprawnienia alimentacyjne między byłymi małżonkami,

-brak jest dziedziczenia ustawowego po byłym małżonku,

-ustaje obowiązek wzajemnej opieki i dbania o rodzinę z wyjątkiem obowiązku alimentacyjnego w stosunku do wspólnych dzieci,

-ustaje między rozwiedzionymi małżonkami ustroju wspólności majątkowej,

Separacja

Separacja jest instytucją prawa rodzinnego zbliżoną do rozwodu. Stanowi rozwiązanie dla małżonków, którzy z różnych powodów, nie chcą  definitywnie zakończyć związku małżeńskiego poprzez rozwód.Skutki separacji, poza ustaniem małżeństwa, zbliżone są do skutków rozwodu. Separacja może stanowić etap przejściowy do ponownego nawiązania przez małżonków zerwanych relacji i ewentualnej naprawy małżeństwa.Orzeczenie separacji jest możliwe gdy nastąpił zupełny rozkład pożycia małżeńskiego, który nie posiada jednak cech trwałości. Separacja nie może jednak zostać orzeczona, gdyby była sprzeczna z dobrem wspólnych małoletnich dzieci małżonków oraz z zasadami współżycia społecznego.W przypadku separacji nie występuje negatywna przesłanka jej orzeczenia, jaką w przypadku rozwodu stanowi jego żądanie przez małżonka wyłącznie winnego rozkładu pożycia.Skutki orzeczenia separacji są co do zasady analogiczne jak w przypadku orzeczenia rozwodu. Najistotniejszą z różnic jest to, że wskutek separacji związek małżeński nadal trwa, a zatem małżonek pozostający w separacji, nie może wstąpić w nowy związek małżeński. Co jest bardzo ważne małżonkowie pozostający w separacji nadal zobowiązani są do wzajemnej pomocy, jeżeli wymagają tego względy słuszności, ustaje jednak między nimi obowiązek wspólnego pożycia.

Na skutek orzeczenia separacji:

-powstaje między małżonkami ustrój rozdzielności majątkowej;

-ustaje solidarna odpowiedzialność za zobowiązania zaciągnięte w celu zaspokojenia zwykłych potrzeb rodziny;

-ustaje dziedziczenie ustawowe małżonków po sobie wzajemnie;

-ustaje domniemania pochodzenia dziecka od męża matki (po upływie 300 dni od uprawomocnienia się orzeczenia separacji)

– wyłączone jest stosowanie art. 59 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a zatem małżonkowie nie mogą w czasie trwania separacji powrócić do nazwiska, jakie nosili przed zawarciem małżeństwa,

– wykluczone jest korzystanie z pomocy społecznej w sytuacji, gdy pomoc ma zostać udzielona rodzinie,

Orzeczenie separacji, choć nie powoduje ustania małżeństwa powoduje ustanie rodziny w rozumieniu innych ustaw. Dla przykładu zgodnie z art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej rodzina to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Ustawy szczegółowe mogą wprowadzać pojęcie rodziny do języka prawnego, któremu nie będą odpowiadali małżonkowie pozostający w separacji.

-wykluczone jest prawo do renty rodzinnej, chyba że spełnione są przesłanki dotyczące renty dla małżonków rozwiedzionych, wdowy lub wdowca.

Jaki sąd orzeka o rozwodzie a jaki o separacji?

W sprawie o rozwód, analogicznie jak w sprawie o separację właściwy rzeczowo jest sąd okręgowy w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma – sąd miejsca zamieszkania powoda.

autor: Arkadiusz Grzechowiak-radca prawny

Jeśli potrzebują Państwo fachowego wsparcia w sprawie o rozwód, czy separację, zachęcamy do kontaktu z Kancelarią Radcy Prawnego- Arkadiusz Grzechowiak w Koninie. Posiadamy doświadczenie w reprezentowaniu Klientów zarówno w sprawach o rozwód, jak i separację.Prowadzimy sprawy na terenie Konina, Słupcy, Turku , Kola a w razie potrzeby także w innych lokalizacjach. Doradzimy w sposób jasny i zrozumiały, jak w sposób optymalny realizować przysługujące  Państwu prawa.

Rozwód w Koninie. Separacja- radca prawny.